Jeśli chcesz zmienić termin wizyty lub ją odwołać - zrób to BEZPŁATNIE do 2 dni przed wizytą. ODWOŁAJ WIZYTĘ
Czy rozejście mięśni brzucha po ciąży zawsze wymaga terapii? Czy powinno samo zniknąć po porodzie? Czy popularne „brzuszki” pomagają, czy mogą zaszkodzić? Wyjaśniamy, czym jest DRA i jak wygląda współczesne podejście fizjoterapeutyczne.
Rozejście mięśnia prostego brzucha polega na zwiększeniu odległości pomiędzy prawą i lewą częścią mięśnia prostego brzucha oraz zmianach w obrębie znajdującej się pomiędzy nimi kresy białej.
W czasie ciąży jest to przede wszystkim naturalny proces adaptacyjny organizmu. Powiększająca się macica i rosnące ciśnienie śródbrzuszne powodują, że:
mięśnie proste brzucha ulegają rozciągnięciu i oddaleniu,
kresa biała ulega ścieńczeniu i poszerzeniu,
zmiany hormonalne wpływają na elastyczność i sztywność tkanek.
Organizm w ten sposób dostosowuje się do rozwoju ciąży i rosnącego dziecka. Dlatego samo pojawienie się rozejścia mięśnia prostego brzucha w ciąży nie oznacza patologii.
DRA występuje u dużej części kobiet w ciąży i bezpośrednio po porodzie. Z czasem rozejście może samoistnie się zmniejszać, jednak u części kobiet utrzymuje się przez wiele miesięcy.
W internecie można znaleźć wiele informacji dotyczących tego, jak „zamknąć rozejście mięśni brzucha”. Nie wszystkie mają jednak potwierdzenie w aktualnej wiedzy.
FAKT: DRA nie powinno być oceniane wyłącznie przez wygląd brzucha. Istotna jest przede wszystkim jego funkcja. Rozejście może współwystępować m.in. z zaburzeniami stabilizacji tułowia, dolegliwościami bólowymi kręgosłupa czy dysfunkcjami dna miednicy.
Dlatego podczas oceny fizjoterapeutycznej warto spojrzeć na ciało całościowo, a nie koncentrować się wyłącznie na wyglądzie brzucha.
FAKT: U wielu kobiet po porodzie dochodzi do stopniowego zmniejszenia rozejścia. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku problem ustąpi samoistnie.
U części kobiet DRA może utrzymywać się również wiele miesięcy po porodzie. W takiej sytuacji warto skonsultować się z fizjoterapeutką uroginekologiczną, która oceni nie tylko szerokość rozejścia, ale przede wszystkim funkcję mięśni brzucha, kresy białej i dna miednicy.
FAKT: Nie istnieje jedno uniwersalne ćwiczenie odpowiednie dla każdej osoby z DRA.
Nieprawidłowo dobrane ćwiczenia, szczególnie wykonywane bez kontroli napięcia i ciśnienia śródbrzusznego, mogą być niewskazane na określonym etapie terapii.
Dlatego ćwiczenia na rozejście mięśnia prostego brzucha powinny być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem możliwości pacjentki, jej objawów, aktywności i etapu powrotu do sprawności.
FAKT: Liczba centymetrów pomiędzy mięśniami prostymi brzucha nie daje pełnej informacji o funkcjonowaniu brzucha.
W ocenie DRA istotne są również m.in. napięcie i funkcja kresy białej, sposób aktywacji mięśni brzucha, kontrola ciśnienia śródbrzusznego, oddech oraz współpraca mięśni brzucha z dnem miednicy.
Celem terapii nie powinno być więc wyłącznie „zamknięcie rozejścia”, ale poprawa funkcji całego kompleksu mięśniowego tułowia.
Podstawową metodą postępowania w przypadku DRA jest zazwyczaj leczenie zachowawcze, w tym odpowiednio dobrana fizjoterapia.
Plan terapii powinien być dostosowany do konkretnej pacjentki. Fizjoterapia rozejścia mięśnia prostego brzucha może obejmować:
naukę prawidłowej aktywacji mięśni brzucha,
pracę nad mięśniem poprzecznym brzucha,
ćwiczenia oddechowe i naukę kontroli ciśnienia śródbrzusznego,
integrację pracy mięśni brzucha z mięśniami dna miednicy,
poprawę stabilizacji i kontroli tułowia,
stopniowy powrót do codziennej aktywności,
przygotowanie do bezpiecznego powrotu do sportu i bardziej wymagających ćwiczeń.
W zależności od potrzeb fizjoterapeuta może również wykorzystać terapię manualną lub taping jako element wspierający terapię.
W wybranych, bardziej zaawansowanych przypadkach – np. przy dużym rozejściu współistniejącym z innymi problemami, w tym przepukliną – może być wskazana konsultacja lekarska i rozważenie leczenia operacyjnego.
Samodzielna ocena szerokości rozejścia może być jedynie orientacyjna. Nie pokazuje bowiem, jak zachowuje się kresa biała podczas napięcia ani jak mięśnie brzucha współpracują podczas ruchu i oddychania.
Dlatego szczególnie w przypadku utrzymującego się rozejścia, uczucia osłabienia brzucha, problemów z dnem miednicy, bólu pleców lub trudności z powrotem do aktywności warto wykonać konsultację u fizjoterapeutki uroginekologicznej.
Specjalista może ocenić funkcję mięśni brzucha i dna miednicy oraz zaplanować indywidualną terapię i ćwiczenia.
Rozejście mięśnia prostego brzucha:
jest naturalną adaptacją organizmu w czasie ciąży,
może utrzymywać się również po porodzie,
nie powinno być oceniane wyłącznie na podstawie wyglądu brzucha lub szerokości rozejścia,
wymaga przede wszystkim oceny funkcjonalnej,
może być objęte indywidualnie dobraną fizjoterapią,
nie powinno być leczone przypadkowymi ćwiczeniami znalezionymi w internecie.
Z perspektywy fizjoterapii uroginekologicznej najważniejszym celem nie jest samo „zamknięcie rozejścia mięśni brzucha”, ale przywrócenie prawidłowej funkcji – podczas oddychania, codziennych czynności, ćwiczeń i aktywności sportowej.
Jeśli zauważasz u siebie rozejście mięśnia prostego brzucha po ciąży, masz trudności z powrotem do aktywności albo chcesz bezpiecznie przygotować swoje ciało do porodu lub regeneracji po porodzie, zapraszamy na konsultację fizjoterapeutyczną w CM Morska.
Podczas wizyty fizjoterapeutka oceni funkcjonowanie mięśni brzucha i dna miednicy oraz – jeśli będzie taka potrzeba – dobierze indywidualny plan terapii i ćwiczeń.
mgr Julia Szybiak
Fizjoterapeutka uroginekologiczna
CM Morska
